DOA Sistemi Sil Baştan Değişiyor: TC Girişler Kapatılıyor QR Kod Zorunluluğu Başlıyor

Türkiye’de 1 Temmuz’da başlayan Depozito İade Sistemi’nde suistimalleri engellemek adına TCKN ve telefonla girişler kapatılıyor. Yeni dönem QR kod ile başlıyor.

Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026 tarihinde uygulamaya konulan Depozito İade Sistemi (DOA), geri dönüşüm süreçlerini dijitalleştirmeyi hedeflerken, sistemin işleyişinde karşılaşılan suistimaller yeni bir düzenlemeyi zorunlu kıldı. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk, iade makinelerinde oluşan uzun kuyrukları ve kota ihlallerini önlemek amacıyla kimlik numarası (TCKN) ve cep telefonu numarası ile giriş yönteminin askıya alındığını duyurdu.

Sistemde Neler Değişiyor?

Uygulamanın hayata geçirilmesiyle birlikte, iade süreçlerini hızlandırmak ve sistemin kötüye kullanımını engellemek için yeni bir aşamaya geçiliyor. Bugüne kadar vatandaşlar, iade makinelerine TCKN veya cep telefonu numaralarını girerek günlük iade kotasını doldurabiliyordu. Ancak bu yöntem, bazı kullanıcıların yakınlarının bilgilerini kullanarak günlük 200 adetlik ambalaj sınırını aşmasına ve makinelerin başında uzun süre kalarak kuyruklara neden olmasına yol açtı. Yarından itibaren geçerli olacak yeni düzenleme ile bu yöntem tamamen devre dışı bırakılarak sadece mobil uygulama üzerinden üretilen QR kod ile işlem yapılması zorunlu hale getiriliyor.

Makineleri Meşgul Edenlere Karşı QR Kodu

TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, sistemin entegrasyon döneminde karşılaşılan aksaklıkları bizzat yakından takip ettiklerini belirtti. Özellikle bazı kişilerin 1500-2000 adet ambalajla gelerek makineleri uzun süre bloke etmesi, geri dönüşüm sisteminin genel verimliliğini olumsuz etkiledi. Öztürk, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları kaydetti: “Makinelerimizde 4 parça halinde toplam 200 adet sınırlamasıyla başladık. Sıra olmasın diye bu sınırı düşük tutmaya gayret ettik. Ancak entegrasyon döneminde biz de yeni tecrübeler ediniyoruz. Bazı vatandaşlarımız 1500-2000 adet ambalajla geliyor. Arkadaşının, eşinin, dostunun TCKN ve cep telefonu numarasını girerek bu sınırı aşan uygulamalar gördük. Yarın itibarıyla inşallah TCKN ve cep telefonuyla girişi belli bir dönemliğine kısıtlamayı planlıyoruz. Sadece ‘DOA’ uygulaması üzerinden QR kod ile giriş yapılabilecek. Amacımız tek bu olacak şekilde, önümüzdeki 2 aylık dönemi bu kısıtlamayla geçirmek.”

Kısıtlama Ne Kadar Sürecek?

TÜÇA yönetimi, bu kısıtlamanın geçici bir önlem olduğunun altını çiziyor. Önümüzdeki 2 aylık süreçte sistemin stabilizasyonunu sağlamak ve suistimalleri minimize etmek için QR kod zorunluluğunun devam edeceği belirtiliyor. Bu süre zarfında, mobil uygulama üzerinden işlem yapamayan vatandaşlar için yaşanabilecek mağduriyetlerin nasıl giderileceği konusunda teknik destek ekiplerinin hazır bekletileceği ifade ediliyor.

Vatandaşın Sürece Adaptasyonu

Yeni düzenleme ile birlikte kullanıcıların DOA uygulamasını telefonlarına indirmeleri ve profillerini doğrulamaları gerekecek. Bu durum, teknoloji okuryazarlığı düşük olan kesimler için ilk etapta zorlayıcı bir unsur gibi görünse de, ajans yetkilileri bunun uzun vadede kuyrukları azaltarak daha adil bir iade süreci sağlayacağını savunuyor. QR kod kullanımı, her bir kullanıcıyı tekil olarak tanımladığı için birden fazla kişinin verisiyle işlem yapma ihtimalini ortadan kaldıracak.

Sistemin Geleceği ve Finansal Portre

Depozito İade Sistemi, Türkiye’nin döngüsel ekonomi hedefleri doğrultusunda oldukça kritik bir öneme sahip. Ambalaj atıklarının kaynağında ayrıştırılması ve sisteme geri kazandırılması, hem çevresel koruma hem de ekonomik değer yaratma potansiyeli taşıyor. TÜÇA yetkilileri, sistemin finansal portresini önümüzdeki günlerde daha detaylı verilerle kamuoyuyla paylaşacaklarını belirtti. İlk haftalarda edinilen deneyimlerin, sistemin daha sağlam temellere oturtulması için ders niteliğinde olduğu vurgulanıyor.

Hangi Adımlar Atılmalı?

Vatandaşların mağdur olmaması adına, DOA uygulamasının güncel versiyonunun telefonlara kurulması ve kimlik doğrulamalarının önceden tamamlanması öneriliyor. Özellikle makine önlerinde zaman kaybı yaşanmaması için ambalajların temiz ve barkodlarının okunabilir olması, sistemin hızı için büyük önem arz ediyor. Yetkililer, kısa süreli bu adaptasyon sürecinin ardından sistemin çok daha akıcı bir şekilde çalışacağını öngörüyor.